Katedra Studiów nad Nauką, Techniką i Społeczeństwem

Katedra Studiów nad Nauką,
Techniką i Społeczeństwem

Seminarium katedry 11.05: Referat dr hab. Agnieszki Hensoldt

Data: 04.05.2026

Serdecznie zapraszamy na seminarium naszej katedry, na którym dr hab. Agnieszka Hensoldt przedstawi referat pt. Jak mówić i myśleć o bytach poza-ludzkich, z którymi dzielimy Planetę?

Seminarium odbędzie się w najbliższy poniedziałek, tj. 11 maja o godzinie 13:15 w budynku L1, pokój 349.

Abstrakt

Przedmiotem mojego wystąpienia będą nieklasyczne (w szerokim i potocznym znaczeniu tego słowa) sposoby językowego odnoszenia się do bytów poza-ludzkich. Przyjrzę się kilku propozycjom (nie wszystkie będą proweniencji filozoficznej): przedsięwzięciom etycznym poszerzającym zakres bytów, wobec których mamy obowiązki moralne: czy to o pojedyncze organizmy (Singer, Regan), czy o całe ekosystemy (Naess 1973, Leopold 1949); propozycji rozszerzenia pojęcia „obywatelstwa” na istoty poza-ludzkie (Donaldson, Kymlicka 2011); działaniom (a bardziej argumentacji) na rzecz przyznawania osobowości prawnej całym ekosystemom (rzekom, lagunom). (Będą też przykłady z dyskursu publicznego i moich doświadczeń dydaktycznych.) Wbrew temu, co się może na pozór wydawać, moim punktem wyjścia jest perspektywa antropocentryczna. Użyję narzędzi, których dostarczył zwrot pragmatyczno-językowy: C.S. Peirce (maksyma pragmatyczna), L. Wittgenstein (pojęcia: gry językowej i podobieństw rodzinnych (w tym uwagi dotyczące liczb kardynalnych)) oraz J.L. Austin, żeby skonceptualizować i zbadać zjawiska wprowadzania do naszego dyskursu nowych sposobów mówienia o bytach poza-ludzkich. Zaproszę do wspólnego namysłu nad tym, co zyskujemy, a co tracimy (moralnie, społecznie, politycznie, ekologicznie, poznawczo, …), wprowadzając takie innowacje.   

Politechnika Wrocławska ©